НЬЮ-ЙОРК, 2026 оны арваннэгдүгээр сарын 2 /Kazinform/. Баруун Сахарт бүх нийтийн санал асуулга явуулах асуудал эрхэлсэн НҮБ-ын төлөөлөгчийн газрын /MINURSO/ мандатыг НҮБ-ын Аюулгүйн Зөвлөл сунгаагүй тул тус газар энхийг сахиулах үйл ажиллагаагаа зогсоолоо.
Энэ тухай НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн даргын нэрийн өмнөөс ням гарагт гаргасан мэдэгдэлд дурджээ. Гал зогсоох тохиролцоог хэрэгжүүлэх, улс төрийн шийдэлд хүрэх нөхцлийг бүрдүүлэхэд 1991 онд байгуулагдсан тус газар чухал үүрэг гүйцэтгэснийг А.Гутерреш онцолсон байна. Тэрбээр тус газрын ажилтнуудад, тэдний дотор Баруун Сахарын асуудал эрхэлсэн тусгай төлөөлөгч Александр Иванькод талархал илэрхийллээ. А.Иванько 2020 онд байлдааны ажиллагаа дахин дэгдсэн хүнд үед НҮБ-ын ажиллагааг удирдаж байжээ. Гутерреш мөн 35 жилийн энхийг сахиулах ажиллагааны явцад амиа алдсан 20 ажилтны дурсгалыг хүндэтгэлээ.
Баруун Сахарт бүх нийтийн санал асуулга явуулах НҮБ-ын төлөөлөгчийн газрыг /MINURSO/ 1988 оны 8 дугаар сарын 30-нд баталсан Мароккогийн засгийн газар болон Сегиет-эль-Хамра ба Рио-де-Орогийн Ардын чөлөөлөх фронтын /ПОЛИСАРИО/ саналын дагуу Аюулгүйн Зөвлөлийн 690 дүгээр тогтоолоор байгуулжээ. Аюулгүйн Зөвлөлөөс баталсан зохицуулалтын төлөвлөгөөний зорилго бол Баруун Сахарын уугуул иргэдийн дунд тусгаар тогтнох эсвэл Марокко улсад нэгдэх эсэхийг шийдэх бүх нийтийн санал асуулга зохион байгуулах явдал юм.
НҮБ-ын Аюулгүйн Зөвлөл 2026 оны 10 дугаар сарын 30-ны баасан гарагт MINURSO-ийн мандатыг сунгах асуудлаар хуралдсан боловч АНУ, ОХУ-ын өргөн барьсан хоёр өөр тогтоолын төсөл хоорондоо зөрчилдсөний улмаас аль аль нь дэмжлэг авч чадаагүй байна. Америкийн төслийг Франц, Их Британи болон Аюулгүйн Зөвлөлийн байнгын бус 9 гишүүн дэмжсэн бол Оросын талын төслийг 2 улс дэмжиж, 11 улс түдгэлзэж, АНУ эсрэг санал өгчээ. Ингэснээр тус төлөөлөгчийн газрын мандатын хугацаа 2026 оны 10 дугаар сарын 31-ний шөнө дуусгавар болсон байна.
Улмаар 11 дүгээр сарын 1-нээс тус газрыг татан буулгах үе шат эхэллээ. Хэдийгээр MINURSO татан буугдсан ч гэсэн Баруун Сахарын ард түмний өөрийн хувь заяаг өөрөө шийдэх эрх нь хязгаарлагдах ёсгүй гэдгийг А.Гутерреш онцлон тэмдэглэсэн байна.
Цаашдаа Ерөнхий нарийн бичгийн даргын тусгай элч Стаффан де Мистурагаар дамжуулан яриа хэлэлцээг үргэлжлүүлэх, хямралыг энхийн замаар зохицуулах үйл явцыг дэмжихэд НҮБ бэлэн байгааг тэрбээр мэдэгдлээ.
НҮБ-ын мандат сунгаагүй тул үйл ажиллагаа зогссон нь хүлээгдэж байсан зүйл байж магадгүй.
Баруун Сахарын асуудал удаан хугацаанд шийдэгдээгүй. Энэ зогсолт нөхцөл байдлыг муутгах уу?
Аюулгүйн Зөвлөл мандатыг сунгаагүй нь улс төрийн шалтгаантай байх.
Энхийг сахиулах ажиллагаа зогссон нь орон нутгийн хүмүүст нөлөөлөх болно.
Санал асуулга явуулах асуудал хаагдсан уу? Мэдээлэл тодорхой биш.
НҮБ-ын төлөөлөгчийн газар ажиллагаагаа зогсоосон нь албан ёсны мэдэгдэл.
Ийм бүс нутагт энхийг сахиулах хүч хэрэгтэй байсан. Одоо хэн хариуцах вэ?
Мандат сунгаагүй тул зогсоосон. Дараагийн алхам юу байх вэ?
Баруун Сахар дахь нөхцөл байдал тогтворгүй байж магадгүй.
НҮБ-ын шийдвэр улс төрийн тоглоомын үр дүн байж болно.
Энхийг сахиулах ажиллагаа зогссон нь харамсалтай.
Аюулгүйн Зөвлөлийн гишүүд яагаад сунгаагүй юм бол?
Орон нутгийн оршин суугчдад энэ мэдээ хэрхэн нөлөөлөх вэ?
Төлөөлөгчийн газар зогссон ч бусад байгууллага ажиллах уу?
Санал асуулгын асуудал эрхэлсэн байсан. Одоо энэ чиглэл хаагдлаа.
Ийм шийдвэр гаргасан нь тодорхой улс орнуудын нөлөөтэй холбоотой байх.
Баруун Сахарын статус удаан маргаантай байсаар ирсэн.
НҮБ-ын мандат дууссан тул ажиллагаа зогссон. Хүлээгдэж байсан.
Энэ бүс нутагт тогтвортой байдал чухал. Одоо хэн хангах вэ?
Мэдээлэл Kazinform-оор дамжсан. Эх сурвалж найдвартай юу?
Аюулгүйн Зөвлөл сунгаагүй нь улс төрийн байр суурьтай холбоотой.
Энхийг сахиулах хүч байхгүй болвол нөхцөл байдал өөрчлөгдөх болно.
Тус газар үйл ажиллагаагаа зогсооллоо гэжээ. Албан ёсны.
Ийм шийдвэр орон нутагт ямар үр дагавар авчрах вэ?
НҮБ-ын оролцоо буурсан нь анхаарал татаж байна.
The non-renewal of the MINURSO mandate is a significant development for Western Sahara.
Решение Совета Безопасности не продлевать мандат повлияет на ситуацию в регионе.
Энэ мэдээ олон улсын анхаарал татах ёстой.