НЬЮ-ЙОРК, 2026 оны арваннэгдүгээр сарын 2 /Kazinform/. Баруун Сахарт бүх нийтийн санал асуулга явуулах асуудал эрхэлсэн НҮБ-ын төлөөлөгчийн газрын /MINURSO/ мандатыг НҮБ-ын Аюулгүйн Зөвлөл сунгаагүй тул тус газар энхийг сахиулах үйл ажиллагаагаа зогсоолоо.
Энэ тухай НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн даргын нэрийн өмнөөс ням гарагт гаргасан мэдэгдэлд дурджээ. Гал зогсоох тохиролцоог хэрэгжүүлэх, улс төрийн шийдэлд хүрэх нөхцлийг бүрдүүлэхэд 1991 онд байгуулагдсан тус газар чухал үүрэг гүйцэтгэснийг А.Гутерреш онцолсон байна. Тэрбээр тус газрын ажилтнуудад, тэдний дотор Баруун Сахарын асуудал эрхэлсэн тусгай төлөөлөгч Александр Иванькод талархал илэрхийллээ. А.Иванько 2020 онд байлдааны ажиллагаа дахин дэгдсэн хүнд үед НҮБ-ын ажиллагааг удирдаж байжээ. Гутерреш мөн 35 жилийн энхийг сахиулах ажиллагааны явцад амиа алдсан 20 ажилтны дурсгалыг хүндэтгэлээ.
Баруун Сахарт бүх нийтийн санал асуулга явуулах НҮБ-ын төлөөлөгчийн газрыг /MINURSO/ 1988 оны 8 дугаар сарын 30-нд баталсан Мароккогийн засгийн газар болон Сегиет-эль-Хамра ба Рио-де-Орогийн Ардын чөлөөлөх фронтын /ПОЛИСАРИО/ саналын дагуу Аюулгүйн Зөвлөлийн 690 дүгээр тогтоолоор байгуулжээ. Аюулгүйн Зөвлөлөөс баталсан зохицуулалтын төлөвлөгөөний зорилго бол Баруун Сахарын уугуул иргэдийн дунд тусгаар тогтнох эсвэл Марокко улсад нэгдэх эсэхийг шийдэх бүх нийтийн санал асуулга зохион байгуулах явдал юм.
НҮБ-ын Аюулгүйн Зөвлөл 2026 оны 10 дугаар сарын 30-ны баасан гарагт MINURSO-ийн мандатыг сунгах асуудлаар хуралдсан боловч АНУ, ОХУ-ын өргөн барьсан хоёр өөр тогтоолын төсөл хоорондоо зөрчилдсөний улмаас аль аль нь дэмжлэг авч чадаагүй байна. Америкийн төслийг Франц, Их Британи болон Аюулгүйн Зөвлөлийн байнгын бус 9 гишүүн дэмжсэн бол Оросын талын төслийг 2 улс дэмжиж, 11 улс түдгэлзэж, АНУ эсрэг санал өгчээ. Ингэснээр тус төлөөлөгчийн газрын мандатын хугацаа 2026 оны 10 дугаар сарын 31-ний шөнө дуусгавар болсон байна.
Улмаар 11 дүгээр сарын 1-нээс тус газрыг татан буулгах үе шат эхэллээ. Хэдийгээр MINURSO татан буугдсан ч гэсэн Баруун Сахарын ард түмний өөрийн хувь заяаг өөрөө шийдэх эрх нь хязгаарлагдах ёсгүй гэдгийг А.Гутерреш онцлон тэмдэглэсэн байна.
Цаашдаа Ерөнхий нарийн бичгийн даргын тусгай элч Стаффан де Мистурагаар дамжуулан яриа хэлэлцээг үргэлжлүүлэх, хямралыг энхийн замаар зохицуулах үйл явцыг дэмжихэд НҮБ бэлэн байгааг тэрбээр мэдэгдлээ.
