Уламжлалт спортын төрлүүд олон нийтийн анхаарлыг татахын тулд цахим спорт болон бусад зугаа цэнгэлийн хэлбэрүүдтэй өрсөлдөхөд улам бүр хэцүү болж байна. Хөлбөмбөг ч үүнээс хол байж чадсангүй. Тиймээс хөлбөмбөгт технологийн дэвшил орж ирэхээс өөр сонголтгүй болжээ. Сүүлийн 10 жилд хөлбөмбөгийг мэдэгдэхүйц өөрчилсөн гол дүрмийн өөрчлөлтүүдтэй танилцъя.
VAR– Тоглогчид, дасгалжуулагчид, шинжээчдийг хоёр талд хуваасан ганц шийдвэр
Видео туслах шүүгч (VAR)-ийг нэвтрүүлсэн нь сүүлийн арван жилийн хамгийн том өөрчлөлт. Онолын хувьд шүүгчдээс юу ч мултрах ёсгүй мэт боловч бодит байдал дээр шүүгч болон туслахуудын тоо нэмэгдсэн ч алдаа бүрэн арилсангүй.
VAR нь тоглолтын хурдыг сааруулж, “хөлбөмбөгийн амин сүнс”-ийг үгүй хийж байна гэж маргах хүмүүс олон байдаг ч энэ технологи тодорхой алдаануудыг багасгахад чухал үүрэг гүйцэтгэсэн. Жишээлбэл, Диего Марадонагийн “Бурхны гар” эсвэл Тьерри Анригийн Ирландын эсрэг гар хүрсэн үйлдэл өнөө үед зүгээр өнгөрөх бараг боломжгүй болсон.
2025–26 оны улиралд IFAB VAR системийг илүү ил тод болгож, маргаантай нөхцөл байдлыг хянасны дараа шүүгч эцсийн шийдвэр болон тайлбараа олон нийтэд зарладаг болсон.
Тоглолтын хурдыг хамгаалах дүрмүүд
Баг нь тэргүүлж байх үед хаалгачид цаг хожихын тулд бөмбөгийг удаан барих нь элбэг. 2025 онд IFAB энэ асуудлыг шийдэж, хаалгач бөмбөгийг 8 секундээс илүү баривал эсрэг багт булангийн цохилт олгох дүрэм нэвтрүүлсэн. Энэ нь шүүгчид торгуулийн цохилт өгөхөөс илүү амар шийдвэр болдог гэж үзжээ.
Мөн нэмэлт цаг тооцох дүрэмд томоохон өөрчлөлт орсон. Одоо шүүгчид 10–15 минут нэмж сунгах нь хэвийн үзэгдэл болж, тоглолтын нийт үргэлжлэх хугацаа уртассан.
Жижиг боловч нөлөөтэй өөрчлөлтүүд
2016–17 оны улирлаас эхлэн тоглолтыг эхлүүлэх (kickoff) үед бөмбөгийг заавал урагш биш, дурын чиглэлд өшиглөж болох болсон. Энэ нь тактикийн хувьд илүү олон хувилбар бий болгосон.
2019–20 оны улиралд бас нэг чухал өөрчлөлт орсон. Хаалгачаас тоглолтыг эхлүүлэх үед бөмбөгийг торгуулийн талбайгаас заавал гаргах шаардлагагүй болсон. Ингэснээр багууд шахалтаас богино дамжуулалтаар гарах боломж нэмэгдсэн.
Мөн dropped ball-ийн дүрэм өөрчлөгдөж, илүү шударга болсон. Одоо бөмбөгийг өмнө нь эзэмшиж байсан багт нь буцаан өгдөг болсон тул санамсаргүй, маргаантай нөхцөл байдал багассан.
Тоглогчдыг хамгаалах шинэ дүрмүүд
Тоглолтын тоо болон хурд нэмэгдэхийн хэрээр тоглогчдын ачаалал ихэссэн. Үүний улмаас 2020 онд туршилтаар 3 биш 5 сэлгээ хийхийг зөвшөөрсөн бөгөөд 2 жилийн дараа энэ дүрэм байнгын болсон.
2024–25 оны улиралд толгойн гэмтэл, доргилтын сэжигтэй тохиолдолд нэмэлт сэлгээ хийх боломжийг олгосон шинэ дүрэм хэрэгжиж эхэлсэн. Ийм үед шүүгч тоглолтыг шууд зогсоож, эмч нарыг талбайд оруулах ёстой.
Маргаантай хэвээр байгаа асуудлууд
Отонн тоглолт болон гарын дүрэм хамгийн маргаантай хэвээр байна. Аль байрлалыг “идэвхгүй отон тоглолт” гэж үзэх, ямар тохиолдолд торгуулийн талбайд гар хүрсэнд торгуулийн цохилт өгөх вэ гэдэг дээр хөлбөмбөгийн ертөнцөд тасралтгүй маргаан өрнөсөөр байна.
Шүүгчдэд байнга шинэ заавар, чиглэл өгч байгаа ч эдгээр дүрмүүдийг цаашид илүү сайжруулах шаардлагатай хэвээр байна.