Өнөөдөр дэлхийн хүн амын 58 хувь нь хотод амьдарч байна. Үүний зэрэгцээ 1.13 тэрбум гаруй хүн ядуусын хороолол, албан бус сууринд амьдарч байгаа нь НҮБ-аас “Хотын шинэ хөтөлбөр” батлагдсан арав гаруй жилийн өмнө 130 сая хүн байна.
НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн чуулганы пүрэв гарагт нээлтээ хийсэн “Хотын шинэ хөтөлбөр”-ийн хэрэгжилтийн дунд хугацааны үнэлгээний хоёр өдрийн дээд түвшний уулзалтын үеэр хотжилтын тулгамдаж буй сорилт, ээдрээтэй асуудлууд хэлэлцүүлгийн төвд байна. Гол зорилго нь 2036 он хүртэл тогтвортой хотжилтын чиглэлээр дэлхий нийтээр хүлээсэн амлалтуудын хэрэгжилтийг хурдасгах явдал юм.
“Хотын шинэ хөтөлбөр”-ийг 2016 онд хот, уур амьсгалын хамааралгүй хөгжлийг харуулсан замын зураг болгон баталсан. Гэсэн хэдий ч Ерөнхий нарийн бичгийн даргын 2026 оны тайланд дурдсанчлан ахиц дэвшил жигд бус хэвээр байгаа бөгөөд хотжилт тооцоолж байснаас хурдан тэлж, газар, дэд бүтэц, байгаль орчинд үзүүлэх дарамт нэмэгдсээр байна.
Хэдийгээр 160 орчим улс орон хот байгуулалтын үндэсний стратеги боловсруулж, байнга шинэчилж байгаа ч дэлхийн орон сууцны хямрал улам гүнзгийрч, дор хаяж гурван тэрбум хүн орон сууцны стандартын шаардлага хангахгүй нөхцөлд амьдарч байна. Үндсэн үйлчилгээний хүртээмж мөн адил тэгш бус хэвээр байна: буурай хөгжилтэй орнуудад нийтийн тээвэр хүн амын дөнгөж 37 хувьд хүрдэг бол баян орнуудад 80 гаруй хувьд хүрдэг.
“Ирээдүйн ухаалаг хот”-ыг хэрхэн хүн бүрт тав тухтай байлгах вэ?
Нью-Йоркт болох уулзалтаар уур амьсгалын эрсдэлд онцгой анхаарал хандуулна. Хотууд хүлэмжийн хийн ялгарлын 70 гаруй хувийг үйлдвэрлэдэг бөгөөд хэт халалт, үер, далайн усны түвшин нэмэгдсэн зэрэгт улам ихээр өртөж байна. Санхүүжилт дутмаг, төрийн салбар хоорондын хүчин чармайлтын уялдаа холбоо муу байгаа нь дасан зохицох, тогтвортой дэд бүтцийг хөгжүүлэхэд саад болж байна.
НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн хуралдаанд хямд орон сууц ба хүртээмж, хотжилтын санхүүжилт, уур амьсгалд тэсвэртэй байдал, хотуудын дижитал өөрчлөлт гэсэн үндсэн хуралдаан болон дөрвөн сэдэвчилсэн самбар багтаж байна. Форумд оролцогчид “Шинэ хот байгуулалтын хөтөлбөр”-ийн хэрэгжилтийг эрчимжүүлэхэд шаардагдах хамтын ажиллагааны хувилбарууд болон санхүүжилтийн механизмын талаар ярилцана.
Уулзалтын дараа Ерөнхий Ассемблей улс төрийн богино тунхаглалыг батлах ёстой бөгөөд энэ нь дэлхийн амлалтуудыг шинэчилж, ирэх арван жилийн чиглэлийг тодорхойлох болно.