НҮБ-ын Гадаад өр, хүний эрхийн бие даасан шинжээч Аттиа Варис саяхан Нью-Йорк мужийн хууль тогтоох байгууллагад татвар төлөгчдийг хамгаалах, олон улсын өрийн хямралаас урьдчилан сэргийлэх тухай хуулийн төслийн хэлэлцүүлэг өндөр ач холбогдолтой болохыг тэмдэглэв. Хуулийн төслийг эцсийн дүндээ батлаагүй ч энэ асуудлыг хэлэлцсэн нь өөрөө “чухал дэвшил” гэж шинжээч үзэж байна.
Төсөл нь төрийн өрийн бүтцийн өөрчлөлтийн механизм, үүнд дарамтыг шударгаар хуваарилах, хувийн зээлдүүлэгчдийн үүрэг зэрэг гол асуудлуудыг шийдвэрлэхэд чиглэгдсэн. Энэ нь Нью-Йорк мужийн хуулийн дагуу бие даасан өрийн үүрэг хүлээсэн хувийн зээлдүүлэгчдээс олон улсын өрийг бууруулах санаачилгад засгийн газруудтай адил тэгш оролцохыг шаардана. Дэлхийн хувийн болон банкны өрийн дийлэнх хувийг Нью-Йорк мужийн хуулиар зохицуулдаг тул тухайн муж ийм гэрээ байгуулах онцгой эрх мэдэлтэй.
Тогтворгүй өрийн үүрэг нь олон муж улсын нийгмийн үйлчилгээг санхүүжүүлэх, хүн амын эдийн засаг, нийгмийн эрхийг хангах боломжийг хязгаарласаар байгааг Варис онцоллоо.
“Бүтцийн өөрчлөлт хойшлогдсон эсвэл шударга бус байгаа үед хамгийн эмзэг хэсэг нь хамгийн их хохирдог” гэж НҮБ-ын тусгай илтгэгч хэлэв.
Уорис хямралд орсон өрийн хөрөнгөтэй харьцаж буй зарим хөрөнгө оруулагчдын шүүхийн стратегитай холбоотой эрсдэлийг эргэн дурссан бөгөөд энэ нь бүтцийн өөрчлөлтийн хүчин чармайлтыг сулруулж, цахим эдийн засгийн өсөлтөд хэт их хохирол учруулж болзошгүй юм. Үүний зэрэгцээ тэрээр санхүүгийн зах зээлийн байдал, дэлхийн санхүүгийн төвийн хувьд Нью-Йоркийн гүйцэтгэх үүргийн талаарх санаа зовоосон асуудал зэрэг хууль тогтоох үйл явцад олон янзын байр суурь илэрхийлж байсныг хүлээн зөвшөөрөв.
“Албан тушаалын олон янз байдал нь асуудлын нарийн төвөгтэй байдлыг харуулж байна” гэж Варис тэмдэглээд, хууль тогтоогчид, санхүүгийн байгууллагууд болон иргэний нийгмийн хоорондын яриа хэлэлцээг үргэлжлүүлэхийг уриалав.
“Энэ яриа дуусах ёсгүй” гэж тэр онцлон хэлэв. “Илүү шударга, тогтвортой олон улсын санхүүгийн тогтолцоог бүрдүүлэхийн тулд байнгын оролцоо шаардлагатай.”
Тусгай илтгэгчид нь НҮБ-ын Хүний эрхийн зөвлөлөөс томилогдсон бие даасан шинжээчид юм. Тэд НҮБ-ын ажилтан биш бөгөөд ажлынхаа төлөө цалин авдаггүй. Мэргэжилтнүүд хувийн чадавхаараа ажилладаг бөгөөд аль нэг төр, байгууллагыг төлөөлдөггүй.