Дэлхий нийтээрээ хил дамнасан малын аюултай өвчний шинэ эринд орж байна

Фото НҮБ-Индонез/М. Гаспард Мал аж ахуй нь тэрбум гаруй хүнийг орлоготой болгож, дэлхийн эдийн засагт жил бүр их наяд долларын хувь нэмэр оруулдаг. Дэлхий нийтээрээ хил дамнасан малын аюултай өвчний шинэ эринд орж байна Уур амьсгал ба орчин

Дэлхийн улс орнууд Африкийн гахайн мялзан, шүлхий өвчнөөс эхлээд маш их эмгэг төрүүлэгч шувууны томуу, АНУ-д шинэ ертөнцийн шураг гэгддэг шимэгч хорхойтнууд дахин сэргэж буй хил дамнасан малын өвчний давалгаатай тэмцэж байна. Хүн, амьтан, бараа бүтээгдэхүүний шилжилт хөдөлгөөн хурдацтай явагдаж байгаа энэ үед эдгээр аюул түүхэнд байгаагүй хурдан хил давж, малын хяналтын үндэсний систем, дэлхийн хүнсний аюулгүй байдалд дарамт учруулж байна.

Бооцоо нь асар их: Мал аж ахуй нь тэрбум гаруй хүнийг орлоготой болгож, дэлхийн эдийн засагт жил бүр их наяд долларын хувь нэмэр оруулдаг. Энэхүү тогтолцооны аливаа тасалдал нь худалдаа, хөдөө аж ахуй, хөдөөгийн сайн сайхан байдалд шууд нөлөөлнө. Дэгдэлтийн үр дагавар нь “мал, амьтны эрүүл мэндээс хамаагүй илүү” гэж НҮБ-ын Хүнс, хөдөө аж ахуйн байгууллагын (FAO) ерөнхий захирлын туслах, малын ерөнхий эмч Тиенсин Танават хэлэв. Тэд үйлдвэрлэлийг тасалдуулж, аялал жуулчлалыг алдагдуулж, хүнсний аюулгүй байдалд заналхийлж, хүмүүст шууд эрсдэл учруулдаг. Эдийн засгийн хохирол хэдэн арван тэрбум доллараар хэмжигдээд байна. Шувууны ханиад 633 сая гаруй шувууг устгаж, 48 тэрбум долларын үнэ бүхий зах зээлд аюул учруулж байна. Шүлхий өвчний улмаас жил бүр 11.3 тэрбум долларын хохирол учирдаг бөгөөд Африкийн гахайн тахал Азийн зарим хэсэгт гахайн популяцийг бараг тал хувиар бууруулжээ. Нөхцөл байдал түгшүүртэй шинэ чиг хандлагын улмаас төвөгтэй болж байна. Хэдэн арван жил амжилттай тэмцсэний дараа “Шинэ ертөнц” шураг хорхой АНУ-д дахин гарч ирэн Төв Америкаар дамжин тус улсад нэвтэрчээ. Үүний зэрэгцээ ховор төрлийн шүлхий Африк тивээс хальж Ази, Ойрхи Дорнодод тархжээ. Эдгээр жишээнүүд нь аюул занал газарзүйн байршлыг хэр хурдан өөрчилж, хүнсний системийн уян хатан чанарыг алдагдуулж болохыг харуулж байна. ХХААБ-аас хамгийн хямд бөгөөд үр дүнтэй арга хэмжээ бол урьдчилан сэргийлэх, урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээ гэдгийг онцолж байна. НҮБ-ын ХХААБ-ын Ерөнхий захирлын орлогч Бет Беддол хэлэхдээ, “Туршлагаас харахад урьдчилан сэргийлэх нь нэг удаа дэгдэлт гарсан үед хариу арга хэмжээ авахаас илүү үр дүнтэй бөгөөд хямд байдаг.” Мал эмнэлгийн үйлчилгээнд хөрөнгө оруулах нь хүнсний систем, хөдөө аж ахуйн салбарын тогтвортой байдлыг хамгаалах хамгийн найдвартай арга замуудын нэг гэж тэр хэллээ.

Сэтгэгдэл үлдээх

Таны имэйл хаягийг нийтэд харуулахгүй. Заавал бөглөх талбарыг * тэмдэглэсэн