Хиймэл оюун ухаан нь барууны чинээлэг орнуудын нөөц байхаа больсон. Үүнийг эрүүл мэндээс эхлээд хөдөө аж ахуй, аж үйлдвэр хүртэл дэлхийн өмнөд хэсэгт хэрэглэх нь хүмүүсийн амьдралд мэдэгдэхүйц өөрчлөлт авчирсан.
Тэжээлийн таслагч нь асар том дугуй иртэй, өндөр хурдтай эргэлддэг, жижиг генераторуудаар тэжээгддэг аюултай машин юм. Тэдгээрийг Энэтхэг, Пакистан, Кени зэрэг хөгжиж буй хэд хэдэн орны хөдөөгийн ажилчид ашигладаг. Эрсдэл нь тогтмол байдаг: ослын улмаас ихэнх нь – ихэнхдээ ийм тариалангийн талбайд ажилладаг эмэгтэйчүүд гараа алдсан. Саяхныг хүртэл орчин үеийн протез хийх нь бэртэж гэмтсэн хүмүүсийн хувьд хүршгүй тансаг зүйл байсан бол одоо орон нутгийн хиймэл оюун ухааны шийдлүүд нь баян орнуудын нэгэн адил өндөр технологийн төхөөрөмжүүдэд нэвтрэх боломжийг олгодог.
Карачи хотод төвтэй Пакистаны Бионикс Технологи компани НҮБ-ын Эмэгтэйчүүдийн байгууллагатай хамтран Синд мужид бэртэж гэмтсэн ажилчдад тусгайлан тохируулсан протезийн төхөөрөмжийг бүтээж, нэвтрүүлжээ. Энэхүү төсөлд 3D загварчлал, дижитал сканнер, хиймэл оюун ухаан зэрэг дэвшилтэт технологийг ашиглан өдөр тутмын амьдралыг эрс сайжруулж чадах хөнгөн, бат бөх, мэдрэмжтэй бионик гаруудыг бүтээжээ. Бионикс компанийг үүсгэн байгуулагч Айеша Зулфикар хэлэхдээ: “Энэ хамтын ажиллагаагаар бид олон нийтэд аюулгүй байдлын удирдамжийг илүү сайн ойлгож, үүнтэй төстэй гэмтэл бэртлээс урьдчилан сэргийлэхийн тулд дэвшилтэт протез хийх, практик сургалт, сэтгэл зүйн дэмжлэг, мэдээллийн сессүүдийг хийсэн” гэж хэлэв. “Эдгээр гайхалтай эмэгтэйчvvдийн хєдєлгєєн, нэр тєр, бие даасан байдлаа сэргээж, орлогын гол эх vvсвэр болох гар хатгамалдаа эргэн ирж байгааг харах нь vнэхээр урам зориг хайрлалаа. Энэ бол зєвхєн технологи биш, итгэл найдвар, итгэл, боломжийг сэргээх тухай юм.”
Дижитал хуваагдлыг арилгах
Энэхүү төсөл нь AI-г дэлхийн өмнөд хэсэгт шинийг санаачлагчдад ашиглах боломжтой болгосны тод жишээ юм. Хиймэл оюун ухааныг ардчилах нь технологийн хөгжлийг дэлхий дээрх хүн бүрт үр өгөөжтэй байлгахыг эрмэлздэг НҮБ-ын тэргүүлэх чиглэл юм. 2-р сарын 16-20-ны хооронд Нью Дели хотод болох Энэтхэгийн хиймэл оюун ухаанд үзүүлэх нөлөөллийн дээд хэмжээний уулзалтад НҮБ-ын хэд хэдэн агентлаг Энэтхэг болон хөгжиж буй бусад орнуудад сурталчилж буй санаачилгаа танилцуулах болно. Энэхүү дээд хэмжээний уулзалт нь дэлхийн өмнөд хэсэгт анхны томоохон арга хэмжээ юм. Энэ нь 2023 онд Их Британид болсон хиймэл оюун ухааны аюулгүй байдлын дээд хэмжээний уулзалт, 2025 онд Францад болсон хиймэл оюун ухааны үйл ажиллагааны дээд хэмжээний уулзалтаар тогтоосон замыг үргэлжлүүлж байна. Форумд НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Антонио Гутерриш болон түүний дижитал болон дэвшилтэт технологийн асуудал эрхэлсэн тусгай элч Амандип Гилл нар оролцоно.
Зохиолч, подкастер Анирудх Суритай хийсэн ярилцлагадаа, НҮБ өсөн нэмэгдэж буй “дижитал хиймэл оюун ухааны хуваагдал”-ыг баян болон хөгжиж буй орнууд, муж улсын доторх чинээлэг болон ядуусын хооронд гүүрэн болгоход гол анхаарлаа хандуулж байгааг тэмдэглэв. “Эдийн засаг, технологийн хүчийг цөөхөн хүний гарт төвлөрүүлэх нь НҮБ-ын гол асуудал” гэж тэр онцлон тэмдэглэв. “Өнгөрсөн аж үйлдвэрийн эрин үед бид үүнийг аль хэдийн харсан: уурын эрчим хүчний хувьсгалыг алдсан хүмүүс хөгжлөөс хагас зуун жил хоцорч байсан. Бид үүнийг дахин давтахыг зөвшөөрч болохгүй.” Гилл ардаа үлдэхгүйн тулд аль хэдийн арга хэмжээ авч байгаа бүс нутгуудыг тэмдэглээд: “Би үүнийг Зүүн өмнөд Ази, Африк, Энэтхэгийн олон оронд засгийн газрууд нь судлаачид, хөгжүүлэгчид болон жижиг компаниудад хиймэл оюун ухаанд нэвтрэхэд татаас олгоход тэргүүлэх үүрэг гүйцэтгэж байгааг харж байна.” Энэтхэгийн дээд хэмжээний уулзалт нь НҮБ-ын албан ёсны арга хэмжээ биш хэдий ч, Гилл хэлэлцэх асуудлаа тодорхойлоход тусалсан бөгөөд уг форумыг олон улсын зохицуулалтад чиглэсэн чухал алхам гэж үзэж байна: “Дижитал ялгааг арилгах, чадавхийг нэмэгдүүлэх, технологийн талаар ардчилсан хэлэлцүүлэгт иргэдийг татан оролцуулахад анхаарал хандуулж байгаа нь урам зоригтой”
Дээд хэмжээний уулзалтаас юу хүлээж болох вэ
- Дэлхийн удирдагчид, технологичид, улс төрчдийн оролцоо мэргэжилтнүүд.
- Удирдлага, инноваци, тогтвортой хөгжилд хиймэл оюун ухааны гүйцэтгэх үүргийн тухай хэлэлцүүлэг.
- НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Антонио Гутерришийн хоёрдугаар сарын 19-нд хэлсэн үг.
- Нийгмийн сайн сайхны төлөө хиймэл оюун ухааныг ашиглаж байгааг харуулсан НҮБ-ын агентлагуудын цуврал арга хэмжээ.
- Оролцогчид нь НҮБ-ын Хүнс, Хөдөө Аж Ахуйн Байгууллага (ХХААБ), Дэлхийн Хүнсний Хөтөлбөр (WFP), НҮБ-ын Эмэгтэйчүүд, НҮБ-ын Хүүхдийн сан, Дэлхийн Эрүүл Мэндийн Байгууллага (ДЭМБ), Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Хөгжлийн Хөтөлбөр (НҮБХХ), Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Хүн амын сан дижитал болон дэвшилтэт технологийн талаар.