2026 оны наймдугаар сарын 17–20-ны өдрүүдэд Азийн зүрх гэгддэг Бүгд Найрамдах Тува Улсад IV Олон улсын Буддын форум “Соёлын харилцан яриан дахь буддизм: Хүн төрөлхтний ирээдүй” зохион байгуулагдана. Энэхүү томоохон арга хэмжээ нь буддын шашны төлөөлөгчид, эрдэмтэн судлаачид, нийгмийн зүтгэлтнүүд, соёл урлагийн төлөөлөл болон дэлхийн олон орны зочдыг нэг дор цуглуулах юм.
Буддизм нь энх тайван, энэрэн нигүүлсэхүй, хүнийг эрхэмлэх үзэлд тулгуурласан дэлхийн хамгийн амгалан шашнуудын нэг билээ. Дөрөв дэх удаагаа зохион байгуулагдах энэхүү форум нь улс орон, соёл иргэншлүүдийн харилцан ойлголцол, хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх чухал индэр болсоор байна.
2026 онд форумыг буддын шашны баялаг өв уламжлалтай, оюун санааны үнэт өвийг хадгалан хөгжүүлж ирсэн Бүгд Найрамдах Тува Улс хүлээн авч байна.
Тувад ОХУ-ын хамгийн том буддын хийд оршдог бөгөөд энэ нь бүс нутгийн шашин, соёлын сэргэлтийн бэлгэ тэмдэг болсон юм. Форумын үеэр дэлхийн өнцөг булан бүрээс ирсэн буддын шашны байгууллагууд, эрдэм шинжилгээний хүрээлэн, боловсролын байгууллага, соёлын холбоодын төлөөлөгчид чуулна.
Албан ёсны хөтөлбөрийн хүрээнд нэгдсэн хуралдаан, олон улсын эрдэм шинжилгээний бага хурал, дугуй ширээний уулзалт, хэлэлцүүлгүүд зохион байгуулагдах бөгөөд соёл, боловсрол, экологи, уламжлалт анагаах ухаан, орчин үеийн нийгэм дэх буддизмын үүрэг зэрэг өргөн хүрээний сэдвийг хэлэлцэнэ.
Форум нь зөвхөн эрдэм шинжилгээ, шашны арга хэмжээгээр хязгаарлагдахгүй. Тувагийн ард түмний өвөрмөц ахуй соёл, олон зууны уламжлалыг танилцуулах баялаг соёлын хөтөлбөрийг оролцогчид болон зочдод зориулан бэлтгэжээ.
Зочид үндэсний соёлын фестиваль, буддын шашны шүтээн дурсгалын үзэсгэлэн, Чинге-Тей-1 булшнаас олдсон алдарт Скифийн алтны үзэсгэлэнг үзэхийн зэрэгцээ театрчилсан тоглолт, шилдэг уран бүтээлчдийн концерт, тоглолтыг сонирхох боломжтой.
Мөн нүүдэлчдийн уламжлалт спортын тэмцээнүүд болох хүреш үндэсний бөх, сурын харваа болон тал нутгийн эртний дайчин соёлын бусад өв уламжлалыг харуулсан арга хэмжээнүүд форумын онцлох хэсэг байх болно.
Форумын хамгийн содон үйл явдлын нэг нь тува ард түмний дахин давтагдашгүй соёлтой танилцах боломж юм. Зочид дэлхийд алдартай хоомей буюу тувын хөөмийн урлагийг сонсох бөгөөд энэ нь хүн төрөлхтний биет бус соёлын өвийн үнэт өвд зүй ёсоор тооцогддог. Байгаль, хүн хоёрын нэгдлийг илэрхийлэх энэхүү өвөрмөц урлаг нь сонсогчдыг цаг хугацаа, орон зайн хязгаараас ангид ертөнцөд хөтлөн аваачдаг.
Тува нь ОХУ-ын хамгийн нууцлаг, байгалийн онцгой эрчим хүчтэй бүс нутгийн нэг хэмээн үнэлэгддэг. Сүрлэг уулс, уудам тал нутаг, тунгалаг гол мөрөн, эртний тахилгат газрууд нь жил бүр аялагчид, судлаачид болон дотоод амар амгаланг эрэлхийлэгчдийг татсаар иржээ.
Наймдугаар сар бол Тувагаар аялах хамгийн тохиромжтой үе юм. Зөөлөн дулаан уур амьсгал, байгалийн өнгө төрх, олон төрлийн соёлын арга хэмжээ нь энэ цаг үед Тувагийн жинхэнэ өнгө төрхийг мэдрүүлэх боломжийг бүрдүүлдэг. Зочид нутгийн иргэдийн халуун дотно зочломтгой зан, эртний уламжлал, баялаг оюун санааны өвтэй танилцах боломжтой.
Форумд соёл, урлаг, кино, хөгжмийн салбарын нэр хүндтэй төлөөлөгчид оролцохоо хэдийнэ баталгаажуулжээ. ОХУ-аас гадна Энэтхэг, БНХАУ, АНУ, Сингапур зэрэг улсын нэрт уран бүтээлчид хүрэлцэн ирэх бөгөөд тэдний олонх нь буддын гүн ухаан, соёл хоорондын харилцан ойлголцлын үзлийг дэмждэг юм. Энэ нь форумын олон улсын нэр хүндийг дахин бататгах чухал үйл явдал болно.
IV Олон улсын Буддын форум нь дэлхийн хэмжээний арга хэмжээний нэг хэсэг болж, буддын ертөнцийн соёлтой танилцах, гайхамшигт Тува улсыг нээж, олон зууны турш янз бүрийн үндэстэн, шашин шүтлэгтэй хүмүүсийг нэгтгэсээр ирсэн оюун санааны уламжлалд ойртох ховор боломжийг олгоно.
Тува — Азийн зүрхэнд орших эртний уламжлал, агуу соёл, шавхагдашгүй эрч хүчний өлгий нутаг.