НҮБ-ын шинжээчид Киргизэд трансжендер болон хүйсээр ялгаварлан гадуурхах хүмүүсийг төрөөс ялгаварлан гадуурхах, мөн тэдний үндсэн эрх, эрх чөлөөг ихээхэн хязгаарлаж болзошгүй хуулийн төсөл хэрэгжиж байгаад гүнээ санаа зовж байгаагаа илэрхийлжээ.
Мэдэгдэл гаргах болсон шалтгаан нь Киргизийн парламент “Бүгд Найрамдах Киргиз Улсын хууль тогтоомжийн зарим актад нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай” хуулийн төслийг анхны хэлэлцүүлгээр нь баталсан явдал юм. НҮБ-ын шинжээчдийн үзэж байгаагаар уг хуулийн төсөлд жендэрийг өөрчлөгддөггүй бөгөөд зөвхөн төрөх үед хүлээн авсан биологийн шинж чанарт тулгуурлан тодорхойлсон байна. Мөн иргэний бүртгэл болон бусад баримт бичигт хүйсийн тэмдэглэгээг өөрчлөхийг хориглох, хүйс солиход эмнэлгийн тусламж үзүүлэхийг хориглох, эцэг эхчүүд хүүхдээ төрөх үед нь тогтоосон хүйсийн дагуу хатуу хүмүүжүүлэхийг шаарддаг.
“Бид хуулийн төслийг анхны хэлэлцүүлгээр баталсанд гүнээ харамсаж байна” гэж НҮБ-ын шинжээчид мэдэгдэв. Санал болгож буй нэмэлт, өөрчлөлтүүд нь Киргизийн Үндсэн хууль болон тус улсын олон улсын хүний эрхийн үүрэг хариуцлагатай зөрчилдөж байгааг тэд онцолжээ.
Энэхүү өөрчлөлт нь жендэрийн тэгш байдлын зарчмыг алдагдуулж, хувийн нууц, эрүүл мэнд, боловсрол, үзэл бодлоо илэрхийлэх эрх чөлөө, тайван замаар цугларах, эвлэлдэн нэгдэх эрх чөлөө зэрэг үндсэн эрхүүдэд нөлөөлж болзошгүй гэж шинжээчид үзэж байна.
НҮБ-ын шинжээчид жендэрийн олон янз байдлыг хүлээн зөвшөөрөх нь хүн ам зүйн бодлого, үндэсний аюулгүй байдал, тогтвортой хөгжилд заналхийлж байгаатай холбосон хуулийн төслийг зохиогчдын аргументуудыг шүүмжилсэн. Тэд Киргизийн парламентад хандан уг хуулийн төслөө эргүүлэн татаж, цаашдын аливаа хууль тогтоомж нь тус улсын олон улсын болон үндэсний хүний эрхийн үүрэгтэй нийцэж байгаа эсэхийг баталгаажуулахыг уриалав.
Бие даасан шинжээчдийг НҮБ-ын Хүний эрхийн зөвлөлөөс томилдог. Тэд НҮБ-ын ажилтан биш бөгөөд ажлынхаа төлөө цалин авдаггүй. Мэргэжилтнүүд хувийн чадавхаараа ажилладаг бөгөөд аль нэг төр, байгууллагыг төлөөлдөггүй.