Ойрхи Дорнод дахь мөргөлдөөний үр дагавар хөгжиж буй орнуудыг чулуужсан түлшний үйлдвэрлэлийг дэмжих зардлаа нэмэгдүүлэхээс гадна боловсрол, эрүүл мэнд болон бусад хөгжлийн тэргүүлэх чиглэлүүдийг санхүүжүүлэх боломжийг бууруулж байна. НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөрийн шинэ илтгэлийн зохиогчид ийм дүгнэлтэд хүрсэн байна.
Бага, дунд орлоготой улс орнууд зарим талаар амжилттай түлшний татаас, татварын хөнгөлөлт болон бусад арга хэмжээний улмаас эрчим хүчний үнийн өсөлт.
Гэхдээ ийм бодлого нь төсвийн ихээхэн зардал шаарддаг. Сүүлийн жилүүдэд дэлхийн хэмжээнд буурах хандлагатай байгаа чулуужсан түлшний татаас 2026 онд нэг баррель газрын тосны дундаж үнийг 88,6 ам.доллар гэж үзвэл 1,1 их наяд ам.долларт хүрэх төлөвтэй байна. Энэ нь 2025 оныхоос 410 тэрбум ам.доллараар их байна.
Хэрэв нефтийн үнэ нэг баррель дунджаар 110 ам.долларт хүрвэл татаасын таамагласан хэмжээ 1.43 их наяд ам.доллар болж өснө.
Түр зуурын арга хэмжээний үр дагавар
НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөрийн мэргэжилтнүүд эрчим хүчний үнийн өсөлтийг хязгаарлах арга хэмжээ нь түр зуур тустай гэдгийг анхааруулж байна. Урт хугацаанд тэд чулуужсан түлшний хараат байдлыг нэмэгдүүлж, цэвэр эрчим хүч рүү шилжихэд саад болж, урт хугацааны хөрөнгө оруулалтын боломжийг хязгаарладаг.
“Хөгжиж буй орнууд хүн амаа эрчим хүчний хямралаас хамгаалахын тулд чадах бүхнээ хийж байгаа ч энэ нь өндөр үнээр ирдэг” гэж НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөрийн Захирагч Александр Де Кроо хэлэв. Түүний хэлснээр сургууль, эмнэлэг барих, цэвэр эрчим хүч хөгжүүлэхэд зарцуулж болох байсан хөрөнгө одоо эдийн засгаа дэмжихэд зарцуулагдаж байна.
Өсөн нэмэгдэж буй өрийн дарамт
Дэлхийн улс орнуудын бараг тал хувь нь аль хэдийн өндөр буюу хамгийн ядуу хямралд өртөж байна. Ийнхүү 2026 онд хөгжиж буй эдийн засагтай орнуудын дунд орлоготой улс төсвийн орлогынхоо 9.53 хувийг улсын өрийн хүү төлөхөд зориулна. Энэ нь арван жилийн өмнөхөөс хоёр дахин их юм. Энэ үзүүлэлт сүүлийн 25 жилийн хамгийн өндөр байх болно.
НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөр хөгжиж буй орнуудад олон улсын санхүүжилтийн хүртээмжийг өргөжүүлж, сэргээгдэх эрчим хүчний хөрөнгө оруулалтыг эрчимжүүлэхийг уриалж байна. Де Кроо хэлэхдээ, эрчим хүчний аюулгүй байдал, цэвэр эрчим хүч рүү шилжих нь өнөөдөр салшгүй холбоотой сорилт болж байна.