Израилийн хэт үнэн алдарт шашинтнууд Даваа гаригт (2026.06.02) орон даяар жагсаал хийжээ. Тэд цэргийн албанд заавал элсэх ёстойг эсэргүүцэн зам, галт тэрэгний хөдөлгөөнийг хааж, тээврийн хэрэгсэл хүртэл шатаасан байна. Израилийн цагдаагийн байгууллагын мэдээлснээр, жагсагчид томоохон уулзваруудыг хааж, жагсаалын ойролцоо автобуснаас буусан цэрэгт халдсан тохиолдол бүртгэгдсэн. Мөн усны их буугаар жагсагчдыг хянах гэж оролдсон байна. Иерусалим болон Тель-Авивын метроны бүсэд олон хүн цугларснаас болж хурдны замууд хаагдаж, нийтийн тээврийн үйлчилгээ зогсчээ.
Израильд ихэнх еврей иргэд хүйс харгалзахгүй цэргийн алба хаах үүрэгтэй. Эрэгтэйчүүд ихэвчлэн гурван жил, эмэгтэйчүүд хоёр жил алба хаадаг.
Гэвч олон арван жилийн турш шашны сургуульд бүтэн цагаар суралцаж буй хэт үнэн алдарт шашинтнууд еврей эрчүүд цэргийн албанаас чөлөөлөгдөж ирсэн. Жил бүр ойролцоогоор 13 мянган хэт үнэн алдарт шашинтан 18 нас хүрснээр цэрэг татлагын насанд хүрдэг. Гэвч тэдний 10 хүрэхгүй хувь нь л цэрэгт явдаг байна. Харин сүүлийн үед Израилийн арми цэргийн хүчний хомсдолд оржээ. Тухайлбал, нэгэн зэрэг Газа, Ливан, Сири зэрэг бүс нутагт цэргийн ажиллагаа явуулж байгаа тул олон израильчууд хэт үнэн алдарт шашинтнууд цэргийн албанаас чөлөөлөгдөж байгааг шударга бус гэж үзэх болжээ. Мөн зарим нөөц хүчний цэргүүд хэд хэдэн удаа дахин алба хаахаар дуудагдаж байгаа нь маргааныг улам өдөөж байна. Энэ асуудал улс төрийн томоохон хямрал үүсгэж, хэт үнэн алдартан намууд Израилийн ерөнхий сайд Беньямин Нетаняхугийн засгийн газрыг дэмжихээ больсон байна. Үүний улмаас тус улсад эрт сонгууль явагдах магадлал нэмэгджээ.
Хэт үнэн алдартан шашинтнуудын үзэж байгаагаар цэргийн алба нь тэдний шашин, уламжлалт амьдралын хэв маягт сөргөөр нөлөөлж болзошгүй.
Тэд армид алба хаавал залуус нь шашнаас холдож, шашны үнэт зүйлсээ алдах эрсдэлтэй гэж үздэг. Иерусалим хотод болсон эсэргүүцлийн жагсаалын үеэр зарим хүмүүс цэрэгт явахаас илүүтэй шашны боловсролоо үргэлжлүүлэхийг хүсэж байгаагаа илэрхийлжээ. Мөн зарим жагсагчид сионизмыг шүүмжилсэн уриа лоозон барьсан байна.
Шашнаас болж цэргийн албанаас чөлөөлөх болсон нь 1948 онд Израиль улс байгуулагдсан үеэс эхтэй. Тухайн үед буюу Дэлхийн II дайны үеийн Холокостын дараагаас еврейн шашны боловсролыг сэргээх зорилгоор цөөн тооны шашны сурагчдыг цэргийн албанаас чөлөөлж байжээ. Өнөөдөр хэт үнэн алдарт шашинтай еврейчүүд Израилийн нийт хүн амын ойролцоогоор 13 хувийг эзэлдэг бөгөөд хамгийн хурдацтай өсөж буй бүлэг юм. Израилийн Дээд шүүх 2017 онд шашнаас болж цэргийн албанаас чөлөөлөхийг хууль бус гэж үзсэн. Гэвч засгийн газар эл үеэс хойш дорвитой өөрчлөлт хийгээгүй байна. Энэ асуудал нь Израилийн нийгэм, улс төрийн хамгийн маргаантай сэдвүүдийн нэг хэвээр байгаа бөгөөд нэг тал нь бүх иргэд адилхан цэргийн үүрэг хүлээх ёстой гэж үзэж байхад нөгөө тал нь шашны эрх чөлөөг хамгаалах шаардлагатай гэж үзэж байна.