Уугуул ард түмэн бол олон мянган жилийн соёл, мэдлэгийг хадгалагч бөгөөд дэлхийн хэмжээнд шийдвэр гаргахад гүйцэтгэх үүрэг урьд өмнөхөөсөө илүү чухал юм. НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Антонио Гутерриш уугуул иргэдийн асуудлаарх Байнгын форумын 25 дугаар чуулганы нээлтийн үеэр энэ тухай мэдэгдэв.
НҮБ-ын тэргүүн газрын баялагтай холбоотой зөрчил дэлхий дахинд байнга гардаг гэдгийг онцоллоо. Энэ хүрээнд нутгийн уугуул иргэдийн эрхийг зөрчих, тэр дундаа газар нутагт нь хууль бусаар ашигт малтмал олборлох явдал байнга гардаг гэдгийг Гутерриш тэмдэглэв.
Ерөнхий нарийн бичгийн дарга энэ жилийн форумын гол сэдэв болох уугуул иргэдийн эрүүл мэнд, тэр дундаа мөргөлдөөнтэй нөхцөл байдлыг хангах тухай дурсав. Тэр тусмаа газар дээр ажиллаж, амьдарч байгаа хүмүүсийн эрүүл мэнд, байгаль орчин хоёр салшгүй холбоотой гэдгийг онцоллоо.
“Энэ нь ялангуяа өвөг дээдсийнхээ нутгаас нүүлгэн шилжүүлэх, амьжиргаагаа алдах, хүнсний аюулгүй байдал, ариун дагшин газар, соёлын уламжлалыг сүйтгэх зэрэг нь хүмүүсийн эрүүл мэндэд эрсдэл учруулж болзошгүй мөргөлдөөний нөхцөлд үнэн юм” гэж НҮБ-аас мэдэгдэв.
Гутерриш мөн усны бохирдлын асуудлыг эргэн дурсаж, түүний үр дагавраас уугуул иргэдийн бүхэл бүтэн үеийнхэн хохирч байгааг онцоллоо.
Ерөнхий нарийн бичгийн дарга нөхцөл байдлыг илүү сайнаар өөрчлөх хамгийн чухал үйл ажиллагааны чиглэлүүдийг тодорхойлсон. Нэгдүгээрт, улс орнууд уугуул иргэдийн эрхийн тухай тунхаглалыг хүндэтгэх, түүний зарчмуудыг үндэсний хууль тогтоомжид тусгах ёстой.
Хоёрдугаарт, түүний үзэж байгаагаар уугуул ард түмний төлөөлөл, тэр дундаа эмэгтэйчүүд өөрсдөд нь шууд нөлөөлөх шийдвэрт шууд оролцох ёстой.
Гутерриш мөн олон нийтийн удирдагчид болон идэвхтнүүдийг хүчирхийллээс хамгаалахыг уриалав.
“Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага дэлхийн өнцөг булан бүрт байгаа хүмүүс нийтлэг асуудлуудыг шийдвэрлэхийн тулд нэгдэн нийлж байдаг. Үүнд уугуул ард түмнээ янз бүрээр нь хамруулах ёстой” гэж тэр хэллээ.
Ерөнхий нарийн бичгийн дарга олон улсын түвшинд гарсан ахиц дэвшил нь улс төрийн болон институцийн саад тотгороос болж үргэлж бодит өөрчлөлт болж хувирдаггүй гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн. Тэрээр эдгээр саад бэрхшээлийг арилгахыг уриалсан бөгөөд ингэснээр уугуул иргэдийн туршлага нь дэлхийн тодорхойгүй байдлын үед хүн төрөлхтнийг удирдахад туслах болно.