Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Антонио Гутерриш пүрэв гарагт Нью-Йорк дахь НҮБ-ын төв байранд Маскатын үйл ажиллагааны төлөвлөгөөг эхлүүлсэн нь уламжлалт удирдагчид болон уугуул иргэдийн үзэн ядалтын үг хэллэгийг эсэргүүцэх, геноцид болон бусад олон нийтийг хамарсан харгис хэрцгий байдлаас урьдчилан сэргийлэхэд чиглэгдсэн олон улсын шинэ санаачилга юм.
“Үзэн ядах үг хэллэг нь энх тайван, аюулгүй байдалд ноцтой бөгөөд өсөн нэмэгдэж буй заналхийлэл юм. Энэ нь нийгмийг хагалан бутаргаж, бүхэл бүтэн бүлгийг хүнлэг бус болгож, цус урсгах нөхцөлийг бүрдүүлдэг” гэж Гутерриш хэлэв.
Түүний хэлснээр үзэн ядалт нь санамсаргүй байдлаар үүсдэггүй бөгөөд геноцид, олон нийтийн гэмт хэрэг үйлдэхэд хүргэдэг бараг бүх хувилбарын онцлог шинж чанар юм.
Орон нутгийн удирдагчид болон олон нийтийн үүрэг
“Дэлхий даяар зөрчилдөөн газар авч байна. Тэгш бус байдал нэмэгдсээр байна. Уур амьсгалын хямрал улам бүр дордож байна. Зохицуулалтгүй платформ, мэдээллийн албаны эрх мэдлээс шалтгаалж үзэн ядсан яриа урьд өмнөхөөсөө илүү хурдацтай тархаж байна.”
Ерөнхий нарийн бичгийн дарга геноцид болон бусад олон нийтийг хамарсан гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх үндсэн үүрэг нь улс орнуудад ногддог ч нийгэм бүхэлдээ чухал үүрэг гүйцэтгэдэг гэдгийг онцлон тэмдэглэв. Энэ ажилд нутгийн иргэдийн итгэлийг хүлээсэн, орон нутгийн бодит байдлын талаар гүн гүнзгий мэдлэгтэй, уламжлалт удирдагчид, уугуул иргэдийн төлөөлөгчид онцгой байр эзэлдэг гэж тэр хэллээ.
“Таны эрх мэдэл, нөлөөлөл хурцадмал байдлыг хүчирхийлэлд шилжихээс өмнө намжаахад тусална” гэж тэр арга хэмжээнд оролцогчдод хэлэв.
Үйлдлийн чиглэл
Энэхүү баримт бичиг нь дэлхийн өнцөг булан бүрээс ирсэн уламжлалт удирдагчид, уугуул ард түмний төлөөлөл, засгийн газар, олон улсын байгууллага, мөргөлдөөнөөс урьдчилан сэргийлэх чиглэлээр мэргэшсэн мэргэжилтнүүд оролцсон олон жилийн зөвлөлдөх үйл явцын үр дүн юм. 2022 онд Нигерийн Абужа хотод болсон дэлхийн зөвлөлдөх уулзалтын үеэр үүнтэй холбоотой ажил эхэлсэн бөгөөд 2023 онд Оман улсын нийслэл Маскат хотод болсон уулзалтаар үргэлжилсэн нь уламжлалт удирдагчид болон уугуул иргэдийн төлөөлөгчдийн туршлага солилцох олон улсын томоохон платформуудын нэг болсон юм.
Энэхүү төлөвлөгөө нь орон нутгийн эвлэрүүлэн зуучлах механизм, сургалтын хөтөлбөрүүдийн чадавхийг бэхжүүлэх, олон нийт хоорондын яриа хэлэлцээ, ойлголцлыг дэмжих, уламжлалт удирдагчид, улс орнууд, олон улсын байгууллага, иргэний нийгмийн хамтын ажиллагааг нэмэгдүүлэх гэсэн гурван үндсэн чиглэлд суурилж байна.
Баримт бичгийн зөвлөмжид орон нутгийн мөргөлдөөнийг шийдвэрлэх санаачлагыг дэмжих, боловсролын хөтөлбөрүүдийг өргөжүүлэх, эрт сэрэмжлүүлэх механизмыг хөгжүүлэх, худал мэдээлэл, үзэн ядсан ярианы эсрэг тэмцэх, орон нутгийн энх тайвны үйл явцад илүү идэвхтэй оролцох зэрэг багтсан болно. Ерөнхий нарийн бичгийн дарга мөн үзэн ядсан үг хэллэг, хүчирхийллийг өдөөн турхирсан контентыг түгээхэд дижитал платформуудын хариуцлагыг чангатгах шаардлагатайг онцоллоо.
“Үзэн ядсан яриаг таслан зогсоох нь үг хэлэх эрх чөлөөг дарах гэсэн үг биш. Гэхдээ үзэл бодлоо илэрхийлэх эрх чөлөө нь хэзээ ч хор хөнөөлтэй мессеж тараах шалтаг болж болохгүй” гэж тэр тэмдэглэв.
НҮБ-аас Маскатын үйл ажиллагааны хөтөлбөр нь нийгмийн эв нэгдлийг бэхжүүлэх, мөргөлдөөнөөс урьдчилан сэргийлэх, тогтвортой энх тайвныг бий болгоход орон нутгийн иргэдийн оролцоог нэмэгдүүлэх бодит арга хэрэгсэл болно гэж найдаж байна.
“Бид хамтдаа бүх хүмүүсийн хүртэх ёстой хүртээмжтэй, шударга, амар амгалан нийгмийг байгуулж чадна” гэж Гутерриш дүгнэв.