2026 оны дэлхийн ХДХВ-ийн шинэ үнэлгээ нь хүүхэд, өсвөр үеийнхэнд урьдчилан сэргийлэх, оношлох, эмчлэхэд ихээхэн дутагдалтай хэвээр байгааг харуулж байна. Олон улсын санхүүжилтийг танаж, эрүүл мэндийн үйлчилгээ үзүүлэх тасалдал зэрэг нь сүүлийн жилүүдэд гарсан ахиц дэвшлийг бууруулж болзошгүй тул нөхцөл байдал мэргэжилтнүүдийн санааг зовоож байна.
НҮБ-ын Хүүхдийн сангийн мэргэжилтнүүдийн мэдээлснээр 2025 онд дэлхий даяар 19-өөс доош насны 2.27 сая орчим хүүхэд, өсвөр насныхан ХДХВ-ийн халдвартай амьдарч байна. Жилийн туршид энэ насны 240 мянга орчим хүн халдвар авсан байна. 74 мянга орчим хүүхэд, өсвөр насныхан ДОХ-ын улмаас нас баржээ.
Нөхцөл байдал 15-аас доош насны хүүхдүүдийн дунд хамгийн хүнд хэвээр байна: 2025 онд энэ насны 1.26 сая орчим хүүхэд ХДХВ-ийн халдвартай амьдарч байна. Мөн хугацаанд 93 мянга орчим шинэ халдвар бүртгэгдэж, ДОХ-ын улмаас нас барсан 61 мянга орчим байна. Энэ нь өдөрт ойролцоогоор 255 хүүхэд ХДХВ-ийн халдвар авч, 167 хүүхэд уг вирустэй холбоотой өвчнөөр нас барж байна гэсэн үг.
Халдвар илрүүлэх, эмчилгээнд хамрагдах боломжууд
Мөн халдвар илрүүлэх, илрүүлэхэд ихээхэн хэмжээний цоорхой байгааг мэргэжилтнүүд тэмдэглэж байна. ХДХВ-ийн халдвартай 14-өөс доош насны хүүхдүүдийн дөнгөж 65 хувь нь оношоо мэддэг бол насанд хүрэгсдийн 89 хувь нь байдаг. Насанд хүрэгчдийн 79 хувьтай харьцуулахад ХДХВ-ийн халдвартай хүүхдүүдийн дөнгөж 55 хувь нь ретровирусын эсрэг эмчилгээ хийлгэдэг.
Шинэ мэдээлэл гарсан нь ХДХВ-ийн эсрэг дэлхий нийтийн тэмцэлд чухал үе шаттай давхцаж байна. Рио-де-Жанейро хотноо болсон ДОХ-ын эсрэг олон улсын бага хурлын үеэр гаргасан НҮБ-ын ХДХВ/ДОХ-ын хамтарсан хөтөлбөрийн (UNAIDS) 2026 оны Тусгай тайланд олон улсын тусламжийг танаж, урьдчилан сэргийлэх, олон нийтийн хөтөлбөрүүдийг тасалдуулах нь олсон ашгийг удаашруулж, бүр буцаах аюултайг анхааруулжээ.
Үндсэн чиглэл
Ирэх жилүүдэд дэлхийн хамтын нийгэмлэг хэд хэдэн үндсэн чиглэлд анхаарлаа хандуулах шаардлагатай гэж мэргэжилтнүүд үзэж байна. Энэ нь юуны түрүүнд эхээс хүүхдэд ХДХВ-ийн халдвар дамжихаас урьдчилан сэргийлэх, ХДХВ, тэмбүү, гепатит В-ийн халдварыг арилгахад чиглэсэн ахиц дэвшлийг хурдасгах явдал юм. Үүний нэгэн адил чухал ач холбогдолтой нь эрт оношлох, хүүхдийн тусламж үйлчилгээг сайжруулах, тасралтгүй үргэлжлэх замаар хүүхэд, өсвөр үеийнхний эмчилгээний хүртээмжийн зөрүүг багасгах явдал юм.
НҮБ-ын Хүүхдийн сан өсвөр үеийнхэн, ялангуяа охидын дунд ХДХВ-ийн халдварын шинэ тохиолдол гарахаас урьдчилан сэргийлэх, бэлгийн болон нөхөн үржихүйн эрүүл мэндийн чиглэлээр үр дүнтэй урьдчилан сэргийлэх хөтөлбөр, үйлчилгээг тэгш хүртэх боломжийг өргөжүүлэхэд онцгой анхаарах ёстой гэж НҮБ-ын Хүүхдийн сан үзэж байна. Санхүүгийн нөөц хомсдож байгаа энэ үед өндөр чанартай, цаг алдалгүй мэдээлэл ашиглан шинээр гарч ирж буй бэрхшээлийг тодорхойлж, хамгийн их нөлөө үзүүлэх боломжтой газарт нь хөрөнгө төвлөрүүлэх нь чухал гэдгийг мэргэжилтнүүд онцолж байна.