Афганистанд хүүхдийн хоол тэжээлийн хямрал хурдацтай нэмэгдэж байгаа бөгөөд таваас доош насны 3.7 сая хүүхэд хоол тэжээлийн дутагдалд орох эрсдэл өндөртэй байна. Энэхүү сэрэмжлүүлгийг НҮБ-ын Хүүхдийн сангаас (ЮНИСЕФ) гаргажээ.
Энэ нь НҮБ-ын Хүүхдийн сан хүүхдийн хоол тэжээлийн дутагдлын түвшин болон хүнсний аюулгүй байдлын асуудалтай тулгарсан гэр бүлийн өдөр тутмын туршлагыг нэгэн зэрэг үнэлдэг энэхүү масштабын судалгааг анх удаа хийж байгаа юм. Энэхүү судалгаа нь тус улсын бүх мужийг хамарсан бөгөөд удахгүй болох хямралын анхны шинж тэмдгүүдийг илрүүлсэн: хүүхдүүд төрөл бүрийн хоол хүнс бага идэж, хоолоо алгасах эсвэл зүгээр л өлсөж байна.
“Дэтэрхий бага, хэтэрхий оройтсон: Афганистаны бага насны хүүхдийн хоол тэжээлийн хямрал” тайланд олон өрх аль хэдийн идэж буй хоолныхоо тоог цөөлж, хүүхдэд илүү тэжээллэг хоол хүнс хэрэглэхээс татгалзахаас өөр аргагүйд хүрсэн гэжээ.
НҮБ-ын Хүүхдийн сан Афганистанд хүүхдийн эрүүл мэндэд хамгийн аюултай улирал болох уламжлалт улирал эхлэхээс өмнө нөхцөл байдал улам дордож байгаад онцгойлон санаа зовж байна. 2025 онтой харьцуулахад Афганистаны 34 мужийн 26-д нь хүүхдийн турах түвшин улам дорджээ. Ерөнхийдөө ийм тохиолдлын оргил үе нь 7-р сараас 9-р сар хүртэл тохиолддог боловч энэ удаад хямрал илүү эрт хөгжиж эхэлсэн.
Хоёр хүртэлх насны хүүхдүүд хамгийн эмзэг бүлэг хэвээр байгаа бөгөөд энэ нь тус улсын хэмжээнд хүнд хэлбэрийн цочмог хоол тэжээлийн дутагдлын 83 хувь, дунд зэргийн цочмог хоол тэжээлийн дутагдлын 77 хувийг эзэлж байна.
“Афганистан дахь бага насны хүүхдүүд хамгийн аюултай улирал эхлэхээс өмнө хоол тэжээлийн дутагдалд ойртож байна” гэж НҮБ-ын Хүүхдийн сангийн Афганистан дахь төлөөлөгч Тажудин Ойевале хэлэв. Түүний хэлснээр, шинэ мэдээлэл нь хүүхдийн биеийн байдал хүнд болтол хүлээхгүйгээр урьдчилан хариу үйлдэл үзүүлэх боломжийг олгодог.
Турах нь хоол тэжээлийн дутагдлын хамгийн аюултай хэлбэрүүдийн нэг гэдгийг мэргэжилтнүүд онцолж байна. Энэ нь хүүхдийн биеийн жин нь түүний өндөртэй харьцуулахад хэт бага байх нөхцөл юм. Үүний шалтгаан нь хоол тэжээлийн дутагдал, өвчин эмгэг, эсвэл хоёулангийнх нь хослол байж болно. Цаг тухайд нь эмчлэхгүй бол энэ нөхцөл байдал нь амь насанд аюул учруулж болзошгүй юм.
НҮБ-ын Хүүхдийн сангийн судалгаагаар хүнсний аюулгүй байдал хамгийн бага байгаа өрхийн хүүхдүүд чинээлэг айлын үе тэнгийнхнээсээ улирлын чанартай хямралын үеэр хоол тэжээлийн дутагдалд орох эрсдэлээс зургаа дахин их байдаг.
Асуудал нь зөвхөн хоол хүнсээр хязгаарлагдахгүй. Хоол тэжээлийн дутагдал нэмэгдэж байгаа нь өвчний дэгдэлт, вакцинжуулалтын түвшин бага, цэвэр ус, ариун цэврийн байгууламжийн хүртээмж хангалтгүй, санхүүжилт дутмаг, хүмүүнлэгийн тусламжийн нийлүүлэлт тасалдсантай холбоотой гэж хүмүүнлэгийн байгууллагууд үзэж байна. Эдгээр бүх хүчин зүйлүүд нь бие биенээ бэхжүүлж, хүүхдүүдийг ялангуяа эмзэг болгодог.
Үүнтэй холбогдуулан НҮБ-ын Хүүхдийн сангаас хүүхэд, жирэмсэн эмэгтэйчүүдийг дэмжих хөтөлбөрүүдийн санхүүжилтийг яаралтай нэмэгдүүлэхийг олон улсын хамтын нийгэмлэгт уриалж байна. Тус сан нь ялангуяа 6-23 сартай хүүхдийн зохистой хооллолтыг хангахад чиглэсэн санаачлагыг өргөжүүлэх, түүнчлэн хоол тэжээлийн дутагдлын хүнд хэлбэрээс урьдчилан сэргийлэх урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээг бэхжүүлэх зорилготой юм.