Цагаачлал бол хямрал биш. Дэлхий нийтээрээ хамтын хүчин чармайлтаар үүнийг үр дүнтэй зохицуулж чадахгүй байгаа нь хямрал юм. НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Антонио Гутерриш Нью-Йорк хотноо болсон Олон улсын цагаачлалын асуудлаарх форум дээр энэ тухай мэдэгдээд, энэ асуудлыг улстөржүүлэхээ зогсоохыг олон улсын хамтын нийгэмлэгт уриалав.
Ерөнхий нарийн бичгийн даргын хэлснээр, өнөөдөр хүмүүсийн шилжилт хөдөлгөөнийг тойрсон яриа айдас, ташаа мэдээллээс болж гажуудаж, цагаачдыг хүнлэг чанаргүй болгож, үндсэн эрхийг нь хасуулж байна. Аюулгүй, эмх цэгцтэй, тогтмол шилжилт хөдөлгөөний дэлхийн гэрээ нь энэ чиглэлээр олон талт хамтын ажиллагааны үндэс суурь хэвээр байгааг НҮБ-ын тэргүүн онцлон тэмдэглэв.
Хуулийн замыг өргөтгөх, эрэн хайх, аврах ажиллагааг сайжруулахад тодорхой ахиц гарсан хэдий ч нөхцөл байдал хүнд хэвээр байна гэж Гутерриш хэлэв. Олон Улсын Цагаачлалын Байгууллагын (ОУОХ) шинэ тайланд танилцуулсан статистик тоо баримтаас харахад энэ бүс нутагт хүний амь нас эрсдэж, мөлжлөгийн хэмжээнд хүрчээ.
“Дөрвөн жилийн хугацаанд дор хаяж 200 мянган хүн хүний наймааны золиос болсон. Тэдний дийлэнх нь эмэгтэйчүүд, охид. Хоёрхон жилийн дотор 15 мянга гаруй хүн цагаачлалын замд нас барж, сураггүй алга болсон” гэж Ерөнхий нарийн бичгийн дарга дурслаа.
НҮБ-ын тэргүүн хүний эрхийг хамгаалах, цагаачлалын хүмүүнлэг менежментийг нэн тэргүүний зорилт гэж онцлон тэмдэглэв. Тус байгууллагын удирдагч засгийн газруудыг ялгаварлан гадуурхах үйлдлээ зогсоож, хүүхэд, гэр бүлийг баривчлахаас өөр хувилбар хайж, хүмүүсийг боловсрол, эрүүл мэнд, орон сууц, нийгмийн хамгааллын хүртээмжтэй байлгахыг уриалав.
Гутерриш гэмт хэргийн сүлжээтэй тэмцэхэд онцгой анхаарал хандуулсан. НҮБ-ын тэргүүн хууль бус наймаачидтай тэмцэх өнөөгийн арга хэмжээг эрс шүүмжилж, хүний наймаатай тэмцэхэд зориулж байгаа хөрөнгийг хар тамхины наймааг таслан зогсоох хүчин чармайлттай харьцуулах аргагүй байгааг тэмдэглэв. Гэмт хэргийн бүлэглэлийн орлогын урсгалыг хаахад ижил төрлийн санхүүгийн хэрэгслийг ашиглахыг тэрээр уриалав.
“Тэд цөхрөлийг ашигладаг. Тэд зовлон зүдгүүрээс мөнгө олдог. Мөн үхлээс ашиг олдог. Эдгээр нь үндэстэн дамнасан гэмт хэргийн сүлжээ бөгөөд тэдгээрт тохирсон арга хэмжээ авах шаардлагатай” гэж Ерөнхий нарийн бичгийн дарга хэлэв.
Тэрээр хууль ёсны шилжилт хөдөлгөөний маршрутыг хүртээмжтэй, энгийн болгохыг санал болгов. НҮБ-ын тэргүүний хэлснээр улс орнууд цагаачдын мэргэшлийг хүлээн зөвшөөрч, ажлын хөлсийг хасч, мөнгөн гуйвуулгын зардлыг бууруулах ёстой. Урьдчилан таамаглаж болохуйц, шударга цагаачлалын систем нь дамжин өнгөрөх болон очих улс зэрэг бүх талуудад ашигтай гэж Гутерриш онцолжээ.
Ерөнхий нарийн бичгийн дарга мөн цагаачлал нь итгэл найдваргүй байдлаас зугтах бус ухамсартай сонголт болохын тулд эх орондоо эдийн засгийн боломжийг бий болгох шаардлагатайг санууллаа. Энэ нь залуучуудын боловсрол, ажлын байр бий болгоход асар их хөрөнгө оруулалт шаарддаг.
“Ямар ч улс дангаараа шилжилт хөдөлгөөнийг зохицуулж чадахгүй. Бидэнд хамтын ажиллагаа хэрэгтэй” гэж Гутерриш онцоллоо.
Дүгнэж хэлэхэд НҮБ-ын тэргүүн НҮБ-ын Цагаачлалын олон талт итгэлцлийн сан гэх мэт санхүүгийн хэрэгслүүдийг эргэн дурссан бөгөөд 2019 оноос хойш 68 сая доллар төвлөрүүлсэн байна.
Тэрээр форумд оролцогчдыг тодорхой үүргээ биелүүлэхийг уриалав.