Хэт их шаардлага, хэт урт ажлын цаг, ажлын аюулгүй байдлын дутагдал нь ажилчдын эрүүл мэнд, улмаар эдийн засагт бүхэлд нь хор хөнөөл учруулдаг. Энэ тухай Олон улсын хөдөлмөрийн байгууллагын (ОУХБ) шинэ тайланд дурджээ.
ОУХБ-ын мэдээлснээр жил бүр 840 мянга гаруй хүн ажлын байран дахь сэтгэлзүйн таагүй орчинтой холбоотой өвчнөөр нас бардаг. Мөн бид зөвхөн илүү цагаар ажиллах, хэт их ачааллыг ярихаас гадна муу хандлага, дээрэлхэх, дарамтлах талаар ярьж байна. Ийм орчинд байнга өртөх нь зүрх судасны өвчин, сэтгэцийн эмгэг, бүр амиа хорлоход хүргэдэг.
ОУХБ хүртэл дэлхийн бүх ажилчдын өвчин, хөгжлийн бэрхшээл, дутуу нас баралтын улмаас алдсан эрүүл амьдралынхаа бүх жилийг нийлбэл жил бүр нийт 45 сая жил болж байгаа бөгөөд үүнтэй холбоотой дэлхийн эдийн засгийн жилийн ДНБ37 хувьтай тэнцэнэ гэж тооцоолжээ.
Ажлын зохион байгуулалт, бүтэц, зохион байгуулалт нь ажилчдын аюулгүй байдал, эрүүл мэнд, байгууллагын гүйцэтгэлд шууд нөлөөлдөг гэдгийг тайланд онцолсон.
Ажлын орчин дахь сэтгэц-нийгмийн эрсдлийн талаар илүү сайн ойлголттой болохын тулд тухайн ажлын мөн чанар, түүний дотор тавигдах шаардлага, үүрэг хариуцлага, түүнийг хэрхэн зохион байгуулж байгаа, ажлын байран дахь өргөн хүрээний үйл ажиллагаа зэрэгт дүн шинжилгээ хийхийг тус тайланд санал болгож байна. Эдгээр бодлогод хөдөлмөр эрхлэлтийн нөхцөл, дижитал хяналт, гүйцэтгэлийн үнэлгээ, цалин хөлс олгох үйл явц, хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн бодлого, ажлын байран дахь хүчирхийлэл, дарамтаас урьдчилан сэргийлэх журам, ажилтнуудтай зөвлөлдөх, шийдвэр гаргахад оролцох механизм зэрэг багтана.
ОУХБ нас барсан хүний тоог хэрхэн тооцсон бэ
Жилд 840,000 гаруй хүн нас бардаг гэсэн тоог хоёр үндсэн мэдээллийн эх сурвалжид үндэслэн тооцсон. Эхнийх нь ажлын хэт ачаалал (хяналт багатай өндөр шаардлага), хичээл зүтгэл, урамшууллын тэнцвэргүй байдал, ажлын байрны баталгаагүй байдал, урт ажлын цаг, ажлын байран дахь дээрэлхэх, дарамтлах зэрэг үзэгдлийн дэлхий даяар тархсан талаарх мэдээлэл юм.
Хоёр дахь эх сурвалж нь эдгээр эрсдэлүүд нь зүрх судасны өвчин, цус харвалт, сэтгэцийн эмгэг үүсэх магадлалыг хэрхэн нэмэгдүүлдэгийг харуулсан шинжлэх ухааны судалгаа юм.
Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагаас (ДЭМБ) авсан дэлхийн нас баралт, эрүүл мэндийн мэдээллийг мөн тооцоололд ашигласан.
Нэмж дурдахад, тайланд сэтгэц-нийгмийн орчин тааруу байгаа нь ажилчдын сэтгэл санааны болон бие махбодийн олон төрлийн өвчин, тухайлбал сэтгэлийн хямрал, түгшүүр, түүнчлэн бодисын солилцооны өвчин, булчингийн тогтолцооны эмгэг, нойрны эмгэгтэй холбоотой болохыг харуулсан олон тооны нотолгоог нэгтгэн харуулав.
Ажлын орчны өөрчлөлт
Ажлын орчин дахь дижитал өөрчлөлт зэрэг шинэ сорилтууд биш ч гэсэн ажлын орчин дахь дижитал өөрчлөлтүүд нь шинэ сорилтууд юм. Хиймэл оюун ухаан, алсын зайн ажил, хөдөлмөр эрхлэлтийн шинэ хэлбэрүүд нь сэтгэц-нийгмийн ажлын орчныг өөрчлөхөд хүргэдэг.
Шаардлагатай арга хэмжээ авахгүй бол өөрчлөлтүүд нь байгаа асуудлуудыг улам дордуулж эсвэл шинээр үүсгэж болзошгүй. Үүний зэрэгцээ тэд ажлын зохион байгуулалтыг сайжруулах, ажлын орчинд уян хатан байдлыг нэмэгдүүлэх боломжийг нээж өгдөг.
“Сэтгэцийн нийгмийн эрсдэл нь орчин үеийн дэлхийн хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл мэндийн хамгийн ноцтой сорилтуудын нэг болж байна” гэж ОУХБ-ын төлөөлөгч Манал Аззи хэлэв.
“Сэтгэц, нийгмийн ажлын орчныг сайжруулах нь ажилчдын сэтгэцийн болон бие бялдрын эрүүл мэндийг хамгаалах төдийгүй бүтээмж, байгууллагын үр нөлөө, эдийн засгийн хөгжилд чухал ач холбогдолтой” гэж тэр нэмж хэлэв.
Улс орнууд болон бизнесүүд бүтээмж, эдийн засгийн тогтвортой байдлыг бэхжүүлэхийн зэрэгцээ ажилчид болон байгууллагын аль алинд нь ашигтай эрүүл ажлын байр бий болгож чадна гэж тайланд дурджээ.